5. Sınıf Kur'an-ı Kerim'in Temel Eğitici Nitelikleri Konu Anlatımı

1. İSLAM DİNİNİN TEMEL KAYNAĞI: KUR'AN
Kur'an-ı Kerim: Kur'an kelimesi sözlükte okumak, toplamak, okunan metin anlamına gelir. Terim olarak ise Allahü Teala'nın son peygamber Hz. Muhammed'e (s.a.v.) vahiy yoluyla gönderdiği son ilahi kitap demektir. Kur'an-ı Kerim, 610 yılının Ramazan ayının Kadir Gecesinde indirilmeye başlanmış, Peygamber Efendimizin 632 yılında vefatına kadar ayet ayet, sure sure indirilmiştir. Böylece indirilmesi 23 yılda tamamlanmıştır.
     Kur'an-ı Kerim İslam dininin temel kaynağıdır. Dinimiz hakkında bilgi edinmek isteyen bir kişinin başvuracağı ilk ve en önemli kaynaktır.
     Kur'an-ı Kerim'de iman, ibadet ve ahlak ile ilgili bilgiler yer alır. Allah'ın varlığı ve birliği, melekler, peygamberler, kutsal kitaplar, kaza-kader, ahiret inancı vb hakkında bilgiler; namaz, oruç, zekat, hac vb diğer ibadetler hakkında bilgiler; doğruluk, dürüstlük, iyilik, yardımseverlik, çalışkanlık, sabır, vefa, güven gibi ahlaki davranışlar ile ilgili öğütler Kur'an'da yer alan başlıca konulardır.

"Bu Kur'an, ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır." (Sâd suresi, 29. ayet)

2. KUR'AN İYİYE VE GÜZELE YÖNLENDİRİR, KÖTÜLÜKLERDEN SAKINDIRIR
     Kur'an'ın amacı insanların iyi, yararlı, güzel işler yapmaları, doğru davranışlar sergilemeleridir. Bu sebeple Kur'an insanlara bunların yollarını gösterir.

     Kur'an-ı Kerim;
- İnsanların birbirleriyle olan ilişkilerinde doğruluk, saygı, sevgi, adalet, hoşgörü, dayanışma, yardımlaşma gibi güzel davranışlar sergilemelerini ister.
- İnsanların barış içinde, dostça ve kardeşçe yaşamalarını öğütler.
- Toplumdaki kimsesizlerin, yoksulların, yetimlerin vb muhtaç durumda olanların koruyup gözetilmesini ister.
- Çalışmayı, üretmeyi, başarı için emek harcamayı, insanlığa, ülkesine, vatanına, dinine, devletine faydalı bir insan olmayı öğütler.
- Kötülüğü ve kötü şeyleri yasaklar. 

"Muhakkak ki Allah adaleti, iyiliği, akrabaya yardım etmeyi emreder. Çirkin işleri, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor." (Nahl suresi, 90. ayet)

3. KUR'AN'IN AÇIKLAYICILIĞI VE YOL GÖSTERİCİLİĞİ
İnsan-Allah ilişkisi:
     Kur'an insanın Allah ile olan ilişkisi konusunda yol gösterir. Allah'a nasıl inanılacağını, nasıl ibadet edileceğini ve nasıl şükredileceğini öğretir. Allah'ın sıfatlarını, isimlerini bildirir. Allah'ın insanları çok sevdiğini, merhametinin bol olduğunu, tövbeleri kabul eden olduğunu bildirip insanın Allah'a nasıl dua ve tövbe edeceği konusunda yol gösterir.
"Kullarım sana beni sorduğunda (söyle onlara): Ben çok yakınım. Bana dua ettiği vakit dua edenin dileğine karşılık veririm. O halde benim davetime uysunlar ve bana inansınlar ki doğru yolu bulalar." (Bakara suresi, 186. ayet)

İnsan-İnsan ilişkisi:
     Kur'an insanlar arası ilişkiler konusunda yol gösterir. İnsanların toplumda dostluğu, kardeşliği ve barışı nasıl sağlayacakları, birbirleriyle nasıl iyi geçinecekleri konusunda bilgiler ve öğütler verir. Toplumda sevginin, saygının, barışın, kardeşliğin, yardımseverliğin, dürüstlüğün ve bütün iyiliklerin hakim olmasını, kötülüklerin de uzak olmasını ister.
"Ana babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya... iyilik edin. Şüphesiz Allah, kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez." (Nisa suresi, 36. ayet)

İnsan-Evren ilişkisi:
     Kur'an insanın evrenle olan ilişkisi konusunda yol gösterir. Allahü Teala dünyayı ve bütün evreni insanın faydalanması için yaratmıştır. Bu Kur'an'daki birçok ayette vurgulanmıştır. Bu sebeple Kur'an insanın, kainatın mükemmel yaratılışına, düzenine ve dengesine bakıp düşünmesini ve evrendeki dengeyi, düzeni bozmamasını ister.
Göğü O yarattı ve mizanı (dengeyi) O koydu. Sakın dengeyi bozmayın." (Rahman suresi, 7.-8. ayetler)

Allah-Evren ilişkisi:
     Kur'an, Allah-evren ilişkisi konusunda yol gösterir. Evrendeki hiçbir şey tesadüfen olmamıştır. Kainatı yoktan var eden Allahü Teala'dır. O, sonsuz güç ve ilim sahibidir.  Kainatın tek sahibidir. Allah evrendeki her şeyi belli bir ölçü ve düzene göre yaratmıştır. Her şey O'nun bilgisi ve emri doğrultusunda hareket etmektedir. Kur'an bu konularda insanlara bilgiler verir ve insanın bu mükemmel düzene bakıp düşünmesini, Allah'a şükretmesini ister.
"O, gökleri ve yeri örnekleri yokken yaratandır... Her şeyi O yarattı." (En'am suresi, 101. ayet)

ALLAH'I ARAYAN İNSAN: HZ. İBRAHİM (A.S.)
     Hz. İbrahim'in (a.s.) Mezopotamya bölgesinde yer alan Babil ülkesinde yaşadığı belirtilir. Burası şimdiki Harran ve Urfa çevresidir. Hz. İbrahim doğmadan önce Babil ülkesi Nemrut adlı bir kralın hakimiyeti altında bulunuyordu. Nemrut bir gece rüyasında çok parlak bir yıldızın doğduğunu, parlaklığının güneş ve aydan bile çok olduğunu gördü. Bu durum Nemrut'u korkuttu. Kâhinlerini çağırdı ve rüyasını onlara anlattı. Onlar "Ülkende bir çocuk doğacak. Halkın dinini değiştirecek. Senin saltanatın da o çocuğun eliyle son bulacak" diye rüya hakkında yorum yaptılar. Bunun üzerine çok öfkelenen Nemrut yeni doğmuş ve doğacak olan çocukların öldürülmesini emretti. Nemrut'un yanında çalışan ve bu kararı duyan Hz. İbrahim'in babası Azer, henüz Hz. İbrahim'e hamile olan eşini gözlerden uzakta bir mağaraya götürdü. Bir müddet sonra eşi mağarada doğum yaptı ve Hz. İbrahim dünyaya geldi. Annesi Hz. İbrahim'i tehlike geçinceye kadar belli bir süre mağarada büyüttü.
     Aradan bir zaman geçtikten sonra Nemrut artık tehlikenin geçtiği kanısına varıp çocukların öldürülmesi emrini kaldırdı. Bunun üzerine Azer eşini ve çocuğunu eve getirdi.
     Hz. İbrahim zeki bir çocuktu. Ailesinin ve içinde yaşadığı halkın putlara taptığını gördü. İnsanlar taştan, tahtadan yaptıkları putlardan yardım istiyorlar, onlara yiyecekler sunuyorlardı. Ancak Hz. İbrahim'in aklı bu durumu kabul etmiyordu.
     Bir gün kırlarda gezerken yoruldu ve bir ağacın altına oturdu. Kendisini ve her şeyi kimin yarattığını düşünmeye başladı. Böyle düşünürken yorgunluktan uyuyakaldı. Akşam uyanınca gökyüzünde parlak bir yıldız gördü. Aradığı yaratıcının bu parlak yıldız olduğunu düşünüp heyecanla yıldızı seyretmeye başladı. Ancak yıldız bir süre sonra gözden kayboldu. Hz. İbrahim "Batıp kaybolan benim Rabbim olamaz!" dedi. Arkasından ay bütün güzelliği ve aydınlığıyla dolunay şeklinde doğdu. Hz. İbrahim "İşte Rabbim budur" diyerek ayı seyretmeye başladı. Bir süre sonra ay da kaybolunca Hz. İbrahim üzüldü ve kaybolan şeylerin Tanrı olamayacağını düşündü. Sonra uykuya daldı. Sabah uyandığında güneşin doğmaya başladığını gördü. Güneşin ihtişamı, aydınlığı hepsinden daha fazlaydı. "İşte Rabbim budur. Zira bu hepsinden daha büyük" dedi. Ancak akşam olup güneş yavaş yavaş batmaya başladı ve bir süre sonra gözden kayboldu. Hz. İbrahim bunun da Tanrı olamayacağını anladı ve etraflıca düşünmeye başladı. Sonra bütün bu doğup batanları ve kainattaki her şeyi yaratan Allah'ı buldu. O'nun hepsinden daha güçlü ve büyük olduğunu, ancak kendisinin O'nu göremediğini anladı. "Ben hanif olarak yüzümü gökleri ve yeri yoktan var eden Allah'a çevirdim ve ben müşriklerden (puta tapanlardan) değilim." (En'am suresi, 79. ayet) dedi.
     Hz. İbrahim'in babası Azer de putlara tapmaktaydı. Ayrıca bir put ustası olan Azer atölyesinde çalışırken oğlu Hz. İbrahim yanına geldi. Babasına, putların kendisini duyup duymadığını veya dua ettiğinde duasına karşılık verip vermediğini sordu. Azer oğlunun bu sorularına olumsuz cevap verdi. O zaman Hz. İbrahim babasına "Babacığım, elinden hiçbir iş gelmeyen, seni işitip görmeyen bu putlara ne diye tapıyorsun?" diye sordu. Azer bu duruma kızdı ve oğlunu yanından uzaklaştırdı.
     Hz. İbrahim halkına putlara tapmanın yanlış olduğunu söyledi. Onları bir ve tek olan Allah'a inanmaya çağırdı. Halkı inanmasa da Hz. İbrahim bıkmadan usanmadan onlara doğruyu göstermeye çalıştı. Hatta bir keresinde halkın şehir dışında eğlence yaptığı bir zamanda tapınağa girip bütün putları baltayla parçaladı. Yalnız büyük puta dokunmadı ve baltayı onun boynuna asarak oradan uzaklaştı. İnsanlar eğlenceden döndükleri zaman putların parçalanmış olduğunu gördüler. "Bunu ancak İbrahim yapmıştır" diye düşündüler. Çünkü Hz. İbrahim kendileriyle eğlenceye gelmemişti ve aynı zamanda O putlara inanmayan biriydi. Hz. İbrahim'i çağırdılar ve putları kimin kırdığını sordular. Hz. İbrahim "...Bunu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorsa onlara sorun bakalım..."(Enbiya suresi, 63. ayet) dedi. İnsanlar bir süre şüphe ve tereddüt içinde düşündüler. Hz. İbrahim onları Allah'a inanmaya çağırdı. Ancak onlar yine inanmadılar ve Hz. İbrahim'i kral Nemrut'a şikayet ettiler.
     Nemrut Hz. İbrahim'i çağırdı. Olanları duymuştu ve O'nu sorguya çekti. Kendini beğenmiş bir tavırla Hz. İbrahim'e sordu:
     - Bu ülkenin Tanrısı benim. Senin Tanrın da kim?
     Hz. İbrahim:
     - Benim Rabbim Allah'tır. O öldürür ve yeniden diriltir, diye cevap verdi.
     Nemrut:
     - Ben de öldürür ve diriltirim, dedi. Daha sonra zindandan çağırttığı iki mahkumdan birisini öldürttü. Diğerini de serbest bıraktı.
     Hz. İbrahim:
     - Allah güneşi doğudan getiriyor, sen de batıdan getirsene, dedi. 

     Nemrut bu sözlere şaşırıp kaldı, ne diyeceğini bilemedi. Onu cezalandırmak istedi ve ateşe atılmasını emretti. Herkes odun topladı. Odunlardan büyük bir yığın oluşturuldu. Sonra odunları ateşe verdiler. Hz. İbrahim'i de ateşin içine attılar. O anda Allahü Teala ateşe emretti: "Ey ateş! İbrahim'e karşı serin ve esenlik ol!". Ateş bir gül bahçesine dönüşüverdi ve Hz. İbrahim'i yakmadı. Bu, Allah'ın büyük bir mucizesi idi. Orada bulunanlardan bir kısmı gördükleri bu mucize karşısında Allah'a iman ettiler. Ancak Nemrut başta olmak üzere bir çoğu inanmamakta ısrar ettiler. Hz. İbrahim bu olaydan sonra kendisine inananları ve ailesini yanına alarak oradan Şam diyarına göç etti.

Hazırlayan: Hüseyin Araslı(www.huseyinarasli.com)

 

 

SORUN BİLDİR